Verslag Lister

Werken met vrijwilligers met een kwetsbaarheid

Feikje Hakkert: vrijwilligerscoördinator van Lister (en vooral bij ENIK) én ervaren vrijwilliger
Jurrien: zeer ervaren vrijwilliger bij o.a. ENIK

Bij Lister (RIBW voor GGZ en OGGZ, regio Utrecht) werken ongeveer 400 vrijwilligers, waarvan 125 buiten de organisatie. Het grootste deel bestaat dus uit vrijwillige werkers met een kwetsbaarheid. In de visie van Lister en Enik is ‘werk de beste zorg’ – er is daarom veel aandacht voor de inzet van (vrijwilligers)werk als herstelondersteunende zorg.

ENIK Recovery College
De rol van Feikje als vrijwilligerscoördinator is nog in ontwikkeling: wel zijn er 3 adviseurs voor werk en krijgt elke locatie een trajectbegeleider. De dagbesteding wordt verbreed en getransformeerd naar arbeidsmatige activeringsplekken.

En: sinds 2 jaar bestaat ENIK Recovery College, een centrum voor persoonlijke ontwikkeling en scholing. De cursussen en herstelwerkgroepen worden gegeven door ervaringsdeskundige medewerkers. De benadering is niet therapeutisch, maar educatief. Enik heeft ook een aanbod voor arbeidsmatige activering. Zie http://www.lister.nl/enik

Eerdere herkenning van signalen
Jurriën, ervaringsdeskundige vrijwilliger die bij ENIK onder meer WRAP-trainingen geeft, gaat in op de verschillende rollen die werken vervulde tijdens zijn herstelproces. “In de ene fase bood het vooral structuur en doorbrak het mijn isolement. In een latere fase ben je weer gericht bezig om je kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Aan het werk zijn verbreedt sowieso je horizon: het zorgt voor andere sociale contacten en uitbreiding van je rollen – je bent niet meer alleen maar ‘cliënt’.”

Jurriën ontdekte dat zijn kracht als ervaringsdeskundige medewerker ligt in het vroege signaleren van mogelijke terugval of problemen. “Ik herken bepaalde signalen eerder dan professionals. Zo gebruiken we in ons team elkaars vaardigheden en kennis.” Gebruik elkaars kwaliteiten: dat is een belangrijk uitgangspunt van Lister in de samenwerking met werkers met een kwetsbaarheid.

Werk is iets anders dan zorg
Ook essentieel: zorg voor een werkomgeving waar ‘fouten’ gemaakt kunnen worden. Bovendien is scheiding van werk en zorg belangrijk. “Dus geen persoonlijk begeleider als werkbegeleider, dan wordt het veel moeilijker iemand ergens op aan te spreken in het werktraject”, aldus Feikje.

Naast geduld en tijd is voor succes ook een goede werkbegeleidingsstructuur nodig: specialisten die het traject kunnen ondersteunen zoals adviseurs over werk en inkomen, trajectbegeleiders, en een vrijwilligerscoördinator. Feikje: “Nog een belangrijk uitgangspunt: geef als organisatie duidelijkheid in taken en aanspreekpunt en faciliteer de cliënt in het werk.” Lister maakt hierbij graag gebruik van de Balanskaart.

Download hier de presentatie (pdf)