Actueel

TERUG NAAR OVERZICHT

Veel aandacht voor cliënten opvang en ggz in debat Sociaal Domein

22-11-2016
Op 16 november 2016 debatteerde de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse zaken met minister Plasterk over de voortgang van de decentralisaties in het sociaal domein. De Federatie Opvang zond met de RIBW Alliantie voorafgaande een brief aan de Kamer. Met name het CDA, Groen Links, de SGP, maar ook D66 en de PvdA gingen in op de zorgen die er zijn over de positie van cliënten van RIBW en opvang. Integrale hulpverlening voor deze groepen is nog niet gerealiseerd, zo hield de Kamer minister Plasterk voor.


Binnenhof new
Overschot Wmo en Jeugdzorg
Veel partijen stelden vragen over de cijfers over de overschotten die minister Plasterk voorafgaande aan het debat publiek maakte. Gemeenten hadden al vragen gesteld bij de juistheid van die cijfers. Renske Leijten (SP) stelde voor om het rijksbudget voor de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet te oormerken, Linda Voortman (GroenLinks) was van mening dat overschotten binnen het sociaal domein moeten worden besteed en Loes Ypma (PvdA) deed de suggestie om het in innovatie van de zorg te steken. 

De minister refereerde in zijn antwoord aan de afspraak met de VNG dat gemeenten vooralsnog de overschotten in het sociaal domein zullen reserveren voor besteding in het sociaal domein. Linda Voortman vroeg de minister ook om het verdeelmodel te betrekken bij het door de staatssecretaris van VWS al toegezegde onderzoek naar de oorzaak van de overschotten. Indien het verdeelmodel oorzaak zou zijn van overschotten, dan ligt daar een taak van het Rijk, zo stelde zij.

Overigens is het opvallend in de door het ministerie van Bzk gepubliceerde cijfers dat met name de G4 een tekort heeft op alle onderdelen in het sociaal domein en veel kleinere gemeenten juist een overschot.

Cliënten beschermd wonen en opvang
Veel Kamerleden stelden vragen naar aanleiding van de brief van de Federatie Opvang en de RIBW Alliantie. Cliënten die tussen wal en schip komen, kinderen die met een ouder in opvanghuizen verblijven, maar geen toegang hebben tot jeugdhulp, wachtlijsten voor beschermd en begeleid wonen. Juist voor multiproblem cliënten zou de decentralisatie vooruitgang moeten brengen, maar het tegendeel lijkt het geval. 

De minister gaf aan dat zijn coördinerende rol in het sociaal domein bestaat uit het meenemen van dit soort signalen naar de ‘Regietafel’ waar de vakministers zich buigen over complexe vraagstukken. De vragen van de diverse partijen op dit punt zal hij doorgeleiden naar het ministerie van VWS. In een brief aan de Kamer in februari 2017 zal hij de uitkomst van die actie laten weten.

Rol rijk en gemeenten
Minister Plasterk maakte duidelijk dat de controle op de besteding van middelen in het sociaal domein eerst en vooral ligt bij de gemeenteraad. Enkele Kamerleden gaven aan dat raadsleden onvoldoende handvatten hebben om goed te doorzien wat de cijfers betekenen en onvoldoende informatie krijgen om de uitvoering van beleid goed te controleren. Dit wordt overigens bevestigd door de Rekenkamercommissie van de gemeente Eindhoven, die aangeeft dat de informatievoorziening en sturing niet op orde zijn.

Vragen en vooral twijfels waren er over de coördinerende rol die Plasterk in het sociaal domein heeft. Veel van de gesignaleerde knelpunten worden bij de vakministers teruggelegd, zo constateerde de Kamer. ‘Als minister van Binnenlandse Zaken moet ik waken dat de decentralisaties niet half worden teruggedraaid en dat de verantwoording in de gemeenten plaatsvindt’, stelde Plasterk.

Accountantsverklaringen en rechtmatigheid
Op aandringen van de Kamer zal Plasterk zich meer gaan buigen over de problematiek rondom de accountantsverklaringen. Uit onderzoek dat in opdracht van Bzk is uitgevoerd door BMC, blijkt dat de helft van alle gemeenten over 2015 geen goedkeurende accountantsverklaring heeft. De minister erkende dat er een probleem ligt, dat niet makkelijk is op te lossen. De VNG en de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) zijn in overleg hierover, de minister zal zich daar gaan melden, zo zegde hij toe.

Programma Sociaal Domein
Om de transformatie in het Sociaal Domein de komende jaren verder te ondersteunen richt de minister een Nationaal Programma Sociaal Domein in. Hij zal ook een voorstel doen voor een bepaalde vorm van voortzetting van de Transitiecommissie Sociaal Domein. Hij zal de Kamer daarover in februari 2017 verder informeren, hetgeen tot enkele reacties van ongeduld van de Kamer leidde. Er vindt daarom nog een VAO plaats waar de Kamerleden moties zullen indienen.